సోనమ్ వాంగ్ చుక్ చుట్టూ అల్లుకున్న ప్రధానమైన వివాదాలివీ..

Sonam Wangchuk...

సోనం వాంగ్ చుక్... తెగ వార్తల్లో నిలుస్తున్నారు. నీట్ ప్రశ్నాపత్రం లీకేజీని నిరసిస్తూ, జంతర్ మంతర్ దగ్గర నిరాహార దీక్షకు దిగారు. నిజానికి ఆయన లడఖ్ కి చెందిన ఇంజినీరు. విద్యావేత్త, పర్యావరణ వేత్తగా విస్తృతంగా ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చారు. ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చారు అనే బదులు కొన్ని శక్తులు ఆయన్ను తెచ్చాయి అనడం సబబేమో.

 

అయితే.. నాణెనికి మరో కోణం కూడా వుంది. ఆయన ప్రజా జీవితం జాతీయ భద్రత, విదేశీ నిధుల నిబంధనల ఉల్లంఘనలు, పబ్లిక్ ప్రకటనలు, పర్యావరణ కార్యక్రమాలు మరియు భూ సంబంధిత ప్రాజెక్టులకు సంబంధించిన ఆరోపణలతో కూడిన వరుస వివాదాలతో కూడుకున్నది.

 

2023 మరియు 2026 మధ్య కాలంలో ఆయనపై అనేక విచారణలు జరిగాయి. ఆయన జీవితంలో అనేక పరిణామాలు కూడా చోటు చేసుకున్నాయి. ఆయనకు సంబంధించిన స్వచ్ఛంద సంస్థ  FCRA లైసెన్స్ రద్దు, విదేశీ నిధుల ఉల్లంఘన ఆరోపణల నుండి రెచ్చగొట్టే ప్రసంగాలు, జాతీయ భద్రతా ఆందోళనలు, హిందూ దేవతలకు సంబంధించి చేసిన వ్యాఖ్యలు మరియు లడఖ్‌లోని పర్యావరణ మరియు సంస్థాగత ప్రాజెక్టులపై విమర్శలు.. ఇలా అనేకం వున్నాయి.

 

NEET-UG నిరాహార దీక్ష సోనం వాంగ్‌చుక్‌ను మళ్లీ జాతీయ దృష్టికి తెచ్చింది

 

NEET-UG వైద్య ప్రవేశ పరీక్షలో వ్యవస్థాగత అక్రమాలు మరియు ప్రశ్నాపత్రాల లీకేజీలపై నవంబర్ న్యూఢిల్లీలోని జంతర్ మంతర్ వద్ద నిరవధిక నిరాహార దీక్ష ప్రారంభించిన తర్వాత సోనం వాంగ్‌చుక్  వెలుగులోకి వచ్చారు.

 

28 జూన్ 2026న, ఆయన మధ్యాహ్నం 2:00 గంటలకు అధికారికంగా తన నిరవధిక నిరాహార దీక్షను ప్రారంభించారు. నిరసన కొనసాగుతుండగా, ఈ వ్యవహారం న్యాయస్థానానికి చేరింది. 16 జూలై 2026న, ఆయనను ప్రభుత్వ ఆసుపత్రికి తరలించాలని మరియు ఆయన ప్రాణాలను కాపాడేందుకు ద్రవ ఆహారాన్ని అందించడానికి అనుమతి ఇవ్వాలని కోరుతూ దాఖలైన పిటిషన్‌పై అత్యవసర ప్రతిస్పందన సమర్పించాలని ఢిల్లీ హైకోర్టు కేంద్రం మరియు ఢిల్లీ ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది.

 

సోనం వాంగ్‌చుక్: ఇంజనీర్, విద్యా సంస్కర్త మరియు పర్యావరణ వేత్త

 

సోనం వాంగ్‌చుక్ లడఖ్‌కు చెందిన భారతీయ ఇంజనీర్, విద్యా సంస్కర్త, ఆవిష్కర్త, పర్యావరణ వేత్త మరియు కార్యకర్త. లడఖ్‌లోని అలచి సమీపంలోని ఉలేతోక్పోలో సెప్టెంబర్ 1, 1966న జన్మించిన ఆయన విద్యా సంస్కరణలు, సుస్థిర అభివృద్ధి మరియు వాతావరణ ఆవిష్కరణలకు గాను పేరు తెచ్చుకున్నారు. 

 

ఆయన 1987లో అప్పటి రీజినల్ ఇంజనీరింగ్ కాలేజీగా పిలువబడే నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (NIT) శ్రీనగర్ నుండి మెకానికల్ ఇంజనీరింగ్‌లో బ్యాచిలర్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (B.Tech) పూర్తి చేశారు. తరువాత ఆయన ఫ్రాన్స్‌లోని గ్రెనోబుల్‌లోని CRATerre స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్కిటెక్చర్‌లో ఎర్తెన్ ఆర్కిటెక్చర్ (మట్టి నిర్మాణాలు) పై విద్యను అభ్యసించారు.

 

1988లో, ప్రాంతంలో విద్యను సంస్కరించే లక్ష్యంతో వాంగ్‌చుక్ 'స్టూడెంట్స్ ఎడ్యుకేషనల్ అండ్ కల్చరల్ మూవ్‌మెంట్ ఆఫ్ లడఖ్' (SECMOL)స్థాపించారు. ఆ తర్వాత ఆయన ప్రాక్టికల్ లెర్నింగ్, లైఫ్ స్కిల్స్ మరియు సుస్థిర జీవనంపై దృష్టి సారించే SECMOL పాఠశాలను స్థాపించారు. శీతాకాలపు నీటిని నిల్వ చేసి, 'ఐస్ స్థూప' (Ice Stupa)ను ప్రాచుర్యంలోకి తేవడంలో ప్రసిద్ధి చెందారు.

 

విద్య మరియు పర్యావరణ ఆవిష్కరణలలో ఆయన చేసిన కృషికి గాను ఆయనకు సోషల్ మీడియాలో కూడా ఫాలోవర్స్ అధిక సంఖ్యలోనే వున్నారు.X (@Wangchuk66) లో ఆయన అధికారిక ఖాతాకు 1,225 పోస్టులతో 542.7K ఫాలోవర్లు ఉన్నారు. ఆయన ఇన్స్టాగ్రామ్ ఖాతా (@wangchuksworld) 2.9 మిలియన్ల ఫాలోవర్లు మరియు 522 పోస్టులతో వుంది. అయితే ఆయన యూట్యూబ్ ఛానెల్ (@SonamWangchuk66) 199 వీడియోలతో 1.85 మిలియన్ల సబ్‌స్క్రైబర్లను కలిగి ఉంది. ఆయన అధికారిక ఫేస్‌బుక్ పేజీ, సోనం వాంగ్‌చుక్, 2.6 మిలియన్ల ఫాలోవర్లను కలిగి ఉంది.

 

శంఖాకార ఐస్ స్థూపాన్ని సోనం వాంగ్‌చుక్ ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చినప్పటికీ (ఇది నిలువుగా నడిచే నీటిని టవర్ లాంటి నిర్మాణాలలో ఘనీభవించేలా చేసే సాంకేతికత), పద్మశ్రీ చేవాంగ్ నార్ఫెల్ దీని సృష్టికర్త. నార్ఫెల్ దశాబ్దాల క్రితమే క్షితిజ సమాంతర కృత్రిమ మంచు-ఘనీభవన క్షేత్రాలను అభివృద్ధి చేశారు. నార్ఫెల్ కృషి ద్వారా ప్రదర్శించబడిన నీటి సంరక్షణ మరియు కృత్రిమ మంచు నిల్వ సూత్రాలపైనే వాంగ్‌చుక్ యొక్క ఐస్ స్థూప సాంకేతికత ఆధారపడింది.

 

సంవత్సరాలుగా, నార్ఫెల్ లడఖ్ అంతటా 15 కంటే ఎక్కువ కృత్రిమ హిమానీనదాలను నిర్మించారు. ఫుక్త్‌సే గ్రామంలో ఉన్న ఆయన అతిపెద్ద ప్రాజెక్ట్ సుమారు 1,000 అడుగుల పొడవు, 150 అడుగుల వెడల్పు మరియు 4 అడుగుల లోతును కలిగి ఉంటుంది. ఈ ప్రాజెక్ట్ ₹90,000 ప్రారంభ వ్యయంతో అభివృద్ధి చేయబడింది మరియు దాదాపు 700 మంది నివాసితులు ఉన్న మొత్తం గ్రామానికి నీటిని అందిస్తుంది.

 

ఐస్ స్థూప మరియు ఆయన ప్రజా కార్యక్రమాల వంటి కార్యక్రమాల ద్వారా సోనం వాంగ్‌చుక్ లడఖ్ పర్యావరణ ఉద్యమానికి అంతర్జాతీయంగా గుర్తించబడిన ముఖచిత్రంగా ఉద్భవించినప్పటికీ, చేవాంగ్ నార్ఫెల్ ఇది ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షించడానికి దశాబ్దాల క్రితమే ప్రాంతం యొక్క కృత్రిమ హిమానీనద సాంకేతికతకు మార్గదర్శకత్వం వహించారు.

 

"ఐస్ మ్యాన్ ఆఫ్ ఇండియా" గా పేరుగాంచిన పద్మశ్రీ చేవాంగ్ నార్ఫెల్, లడఖ్ యొక్క రుతుపవన నీటి కొరతను తీర్చడానికి కృత్రిమ హిమానీనదాలను అభివృద్ధి చేశారు. ఆయన 300 కంటే ఎక్కువ సాగునీటి కాలువలను కూడా నిర్మించారు మరియు దాదాపు 20,000 ఎకరాల భూమికి నీటిని అందించడంలో దోహదపడ్డారు. ఈ సహకారాలు ఉన్నప్పటికీ, ఆయన పని విస్తృత ప్రజలలో నిష్పత్తిపరంగా తక్కువగా తెలిసింది.

 

కేంద్రం SECMOL FCRA లైసెన్స్‌ను రద్దు చేసింది...

 

సోనం వాంగ్‌చుక్ స్థాపించిన ఎన్‌జీవో SECMOL యొక్క విదేశీ సహకార (నియంత్రణ) చట్టం (FCRA) లైసెన్స్‌ను కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ 2025 సెప్టెంబర్ 25న రద్దు చేసింది. ఆర్థిక అక్రమాలు మరియు విదేశీ నిధుల నిబంధనల ఉల్లంఘనల ఆరోపణల పరిశోధనల లభ్యత ఆధారంగా ఈ చర్య తీసుకున్నారు.

 

FCRA నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తూ సంస్థ దేశీయ మరియు విదేశీ నిధులను కలిపిందనే ఆరోపణల ఆధారంగా ఈ చర్య తీసుకున్నారు. స్వీడన్ నుండి అందిన గ్రాంట్‌ను "జాతీయ సార్వభౌమత్వము" పై అధ్యయనాల నిధుల కోసం ఉపయోగించారని, ఇది జాతీయ ప్రయోజనాలకు వ్యతిరేకమని ప్రభుత్వం భావించిందని పరిశోధకులు ఆరోపించారు.

 

సోనం వాంగ్‌చుక్ వ్యక్తిగత బ్యాంకు ఖాతాల్లోకి మళ్లించబడిన రూ. 1.68 కోట్ల విదేశీ నిధుల అనుమానాస్పద లావాదేవీలను పరిశీలించడానికి సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ (CBI) హిమాలయన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఆల్టర్నేటివ్స్, లడఖ్ (HIAL) పై కూడా విచారణ ప్రారంభించింది. విదేశీ సంస్థలకు రూ. 3.23 కోట్ల బదిలీలపై కూడా విచారణ చేస్తోంది.

 

సోనమ్ వాంగ్ చుక్ చుట్టూ వున్న మరిన్ని వివాదాలివీ....

 

రెచ్చగొట్టే ప్రసంగాలు మరియు హింసను ప్రేరేపించారనే ఆరోపణలు

 

రెఫరెండమ్‌లు మరియు ప్లెబిసైట్‌లను ప్రస్తావిస్తూ, లడఖ్ సమస్యను అంతర్జాతీయీకరించడం మరియు లడఖ్ మరియు చైనా, పాకిస్తాన్‌లోని ప్రాంతాల మధ్య పోలికలను తీసుకురావడం వంటి ప్రసంగాలు చేసిన తర్వాత సోనం వాంగ్‌చుక్ వివాదంలో చిక్కుకున్నారు.

 

ఈ ప్రసంగాలు తీవ్రమైన నిరసనలను ప్రేరేపించాయని మరియు ప్రజా భద్రత మరియు జాతీయ భద్రతకు సంబంధించిన ఆందోళనలను పెంచాయని ఆరోపణలు వున్నాయి.

 

2. పాక్ గూఢాచారితో వాంగ్ చుక్ కి సంబంధాలు.. డీజీపీ వ్యాఖ్యలు..

 

పాక్ గూఢాచారితో సోనం వాంగ్ చుక్ కి సంబంధాలు వున్నాయని, సరిహద్దు మీదుగా సున్నితమైన సమాచారాన్ని చేరవేస్తున్నారని లడఖ్ డైరెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్ ఎస్.డి. సింగ్ జమ్వాల్ ఆరోపించారు.

 

3. ఒక బహిరంగ సభలో శ్రీరాముడు మరియు సీతాదేవి గురించి వ్యాఖ్యలు చేసిన తర్వాత సోనం వాంగ్‌చుక్ వివాదాన్ని రాజేశారు. శ్రీరాముడు రావణుడి నుండి సీతాదేవిని రక్షించాడని, కానీ తరువాత "ఆమెను బహిరంగ మార్కెట్లో అమ్మకానికి పెట్టాడని" ఆయన పేర్కొన్నారు.